Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc: "Biết tự tại để sống hạnh phúc"


Lao Đng Cui tun s 44 Ngày 02/11/2008 Cp nht: 6:25 AM, 02/11/2008

Bác sĩ Đ Hng Ngc.

(LĐCT) - Không ch gii cha bnh, viết sách, làm thơ, v tranh, bác sĩ Đ Hng Ngc còn được biết đến như mt nhà tâm lý tài tình, hóm hnh... Nhng cun sách ca ông gn như là nhng tp bút ý v, giàu tính triết lý mà dí dm, đy tính nhân văn.

Nhng trang viết, l thay, đ sc lay gi cho người đc nhìn thy ch "thư nhàn" thay vì sng bn rn, ch "thin" thay vì mi miết lao vào kiếm tin không biết bao gi mi đ, ch "yêu thương" thay vì s lnh lùng vô cm. Nhng cun sách ca ông đã đ li nhiu du n trong lòng bn đc như: "Gió heo may đã v", "Già ơi ...chào bn", "Nghĩ t trái tim", "Gươm báu trao tay", "Như th"...

Môi trường bnh vin hin nay đang xung cp nghiêm trng. Hàng đoàn người chen chúc ng dưới đt, rác rến khp nơi, bnh nhân nng không có phòng, nm tràn ngoài hành lang, còn bác sĩ thì đi li vi v mt vô cm. Theo ông, điu gì khiến hai ch bnh vin gi đây li làm người ta s đến thế?

- T xưa đến nay đâu có bnh vin nào mà không làm cho người ta s hãi? Bi ngay hai ch "bnh vin" đã có nghĩa là mt nơi dành đ cha bnh tt! Hi xưa, t "nhà thương" nghe hay hơn - ngôi nhà ca tình thương. Ri còn có "nhà thương thí" là nơi người nghèo được cha bnh min phí. Nên nh mt điu là các bác sĩ nhà thương thí đu có lòng t tâm, và thường là nhng người tài gii trong y gii.

Cách tiếp xúc vi bnh nhân trong nhà thương do đó cũng khác vi trong bnh vin. Bnh vin là nơi cha bnh, nghiên cu, ging dy, đi sâu vào lĩnh vc khoa hc, d lnh lùng, vô cm, ch quan tâm đến bnh mà quên người bnh! V sau này, bnh vin còn có khuynh hướng được qun lý như mt doanh nghip, vi mc tiêu làm kinh tế.

Người thy thuc tr thành người cung cp dch v sc kho (health care provider), còn bnh nhân tr thành khách hàng, người tiêu th. Mi giao tình gia bác sĩ và bnh nhân được đt trên mt cơ s khác- cơ s kinh tế - theo nhng quy lut kinh tế, d ny sinh xung đt. Mt s nước đã có nn kinh tế phát trin li vn duy trì được h thng chăm sóc sc kho min phí cho người nghèo, và người dân có được s an tâm trong bo v và nâng cao sc kho.

Cũng phi nói thêm vì sao bây gi người ta bnh nhiu hơn xưa như vy? C nước đã m ra rt nhiu bnh vin mà bnh nhân vn c tràn ngp, quá ti? Đó là bi, môi trường xã hi, trong đó có hành vi li sng ca con người đã thay đi; đc bit môi trường thiên nhiên đang b hu hoi, cây ci b cht tri, không khí b ô nhim trm trng.

Bn thân mi con người sng trong mt xã hi căng thng, phi bươn chi, chy theo đng tin... không còn s thư nhàn, thoi mái. Tâm cũng bnh mà không gian bên ngoài cũng bnh. Đi sng căng thng gây bnh tâm thn; ăn ung bt cn gây bnh béo phì, tim mch; môi trường bê bi gây bnh ung thư; và các th tai nn, thương tích... Các bnh truyn nhim ngày càng phát trin, bnh cũ bùng phát, bnh mi ngày càng nguy him hơn. Bnh vin quá ti là chuyn d hiu!

Vy theo ông, cái gc cn gii quyết nm đâu?

- Mun gii quyết vn đ này, phi gii quyết cái gc t xã hi, tc là gii quyết trên vn đ sc kho toàn din ch không ch vn đ y tế đơn thun. Y tế ch cung cp dch v cha bnh, còn sc kho bao gm c môi trường sng, môi trường xã hi và thiên nhiên, cho đến hành vi, li sng ca mi cá nhân. Đã đến lúc cn gii quyết trên mt bình din rng.

Mt mt, ngành y tế t chc li h thng chăm sóc sc kho tt hơn, mang tính d phòng tích cc t cơ s, nâng cao dân trí đ mi người biết t bo v sc kho cho cá nhân mình, gia đình và cng đng. Mt khác, xã hi phi coi trng vic đu tư cho sc kho người dân hơn là tp trung m thêm nhiu bnh vin đ hng bnh tt, tc là chăm lo bo v môi trường, quan tâm giáo dc t tui u thơ nhm thay đi hành vi li sng vi các chương trình nâng cao sc kho (health promotion)...

Đ làm được điu này không th mt mình ngành y tế làm được mà cn có s phi hp liên ngành t cp cao nht!

Riêng vn đ y đc phi được quan tâm đúng mc, đt trong h thng đào to người thy thuc tương lai. Ri đây, qun lý bnh vin dn dn s là nhng doanh nhân ch không phi bác sĩ, các bác sĩ s ch là người làm công ăn lương. Y đc như vy phi được m rng cho gii doanh nhân "khai thác" ngành y.

Nhà nước có mt cơ chế đ doanh nghip sn sàng b mt t l li nhun ca h vào đu tư sc kho cng đng. Mun vy, phi min gim thuế mt phn cho doanh nhân đ đng viên h làm nghĩa v, trách nhim đi vi xã hi, chăm lo sc kho người dân.

Làm sao tìm ra mt chút thư nhàn trong cuc sng bn rn?
- Khi ta nhn ra s hi h đó là vô lý thì vic gì phi hi h? Đường ray nó đã là như vy ri. Ta lên chuyến tàu, ri thì cũng phi đi đến nơi. Vy s hi h hay không đu do mình, ch không phi do con tàu. Có nhng người hi h vì h lên tàu ch mun mau đến đích.

Còn nhng người biết thư nhàn thì phi "lang thang" trên chuyến tàu đó, phi có nhng nim vui nhng sân ga, bến đ... Bài hc mà tôi được hc hi nh ca mt văn hào Pháp là nên đi b đ thưởng thc sâu sc tng bước đi ca mình, thưởng thc cnh vt chung quanh nhng bước đi, mi thy nhng con người, nhng tâm hn, nhng sinh hot ca đi sng...

Như nhà văn Sơn Nam chng hn, c đi đi b. Nếu ông cũng chy xe ào ào như người khác thì ta s không có Sơn Nam, hoc mt Sơn Nam khác vi nhng bc dc vì kt xe, vì bi khói, vì xô đy, chen ln. Tóm li, cái quan trng nht là thái đ sng ca mình, dn đến cách sng. Đó là mt chn la. Đng ch đi hnh phúc, nó s chng bao gi đến, mà phi biết nhn ra hnh phúc đây và bây gi.

Nguyn Công Tr đã bo ta: "Tri túc tin túc, đãi túc hà thi túc? Tri nhàn tin nhàn, đãi nhàn hà thi nhàn?" (Biết đ thì đ, đi đ thì bao gi mi đ? Biết nhàn thì nhàn, đi nhàn bao gi mi nhàn?).

Có ln, thy ông đt ra mt khái nim khá hay trên mt bài báo: "Hnh phúc bình quân đu người", điu đó có ý nghĩa thế nào?

- Hnh phúc mi là điu cn thiết nht cho cuc sng ch không phi "thu nhp bình quân đu người" mang tính vt cht. Nó nm trong nn tng văn hoá, liên quan đến th cht, tâm thn ca cá nhân và môi trường chung quanh.

Thay vì chy theo GNP (tng thu nhp quc gia) thun kinh tế, x Bhutan người ta đã thay thế bng khái nim GNH (tng hnh phúc quc gia), da trên các yếu t khách quan và ch quan, đo đc trên bn lãnh vc gm c văn hoá, môi trường thiên nhiên, môi trường xã hi và sc kho, tui th cá nhân. Xã hi phc v con người s quan tâm đến hnh phúc ca tng con người.

Vy ta có th nói đến mt khái nim "hnh phúc bình quân đu người (per capita happiness) lm ch! Hin nay GNH đang được nhiu quc gia quan tâm và trong mt thế gii toàn cu hoá, người ta đã nghĩ đến mt khái nim mi: Hnh phúc cho mi người trên thế gii - GIH (Gross International Happiness).

Có th nói đây cũng là phn ng tích cc trong mt xã hi đang biến chuyn, kêu gi s quan tâm đến con người nhiu hơn na, mt cách toàn din thay vì ch chy theo phát trin kinh tế vi bt c giá nào, làm tn hi môi trường sng, môi trường văn hoá.

T chc Sc kho Thế gii (WHO) cũng đưa ra cách đo đc cht lượng cuc sng da trên cm nhn sc kho ca cá nhân, vi các giá tr trong mt bi cnh văn hoá, khác vi cách đánh giá sc kho trước đây qua máy móc xét nghim vi các ch s sinh hc...

- Xin cm ơn ông.


Nht L thc hin

No comments:

Post a Comment