Ngô Viết Nam Sơn và hành trình của một kiến trúc sư


"Vn đ nhc nhi nht hin nay tht ra chưa phi là thiếu bn sc mà là vic dn dn đánh mt bn sc hin đang có đ chy theo trào lưu hin đi thiếu bn sc mt cách thiếu cân nhc."

Tiến sĩ - kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn là con trai ca kiến trúc sư ni tiếng Ngô Viết Thụ, người thiết kế Dinh Đc Lp, Vin Ht nhân Đà Lt, Làng Đi hc Th Đc. Anh có kinh nghim hơn 20 năm trong ngành kiến trúc và quy hoch, đã tng thành công vi nhiu d án và công trình ln M như tham gia d án m rng làng Đi hc ca Đi học Washington tại Seattle và Đi hc California ti San Francisco, d án quy hoch t hp khu nhà và thương mi cao cp Lachine Montréal (Canada), thành viên trong nhóm thiết kế khu đô th Nam Sài Gòn.

KTS Ngô Viết Nam Sơn trao đi vi KTS ni tiếng thế gii Charles Correa trước
khi cùng thuyết trình ti Hi ngh Quc tế v Đô th Kiu Mu ti Singapore (NVNS)

Hin nay anh đang giúp đi tác nước ngoài (Đi hc Washington) tìm mt đi tác phù hp trong nước đ cùng hp tác thành lp chương trình cao hc v phát trin thành ph ti Vit Nam nhưng bng cp được công nhn tương đương vi chương trình ti nước ngoài (gm nhiu chuyên ngành: quy hoch, kiến trúc, chính sách công, qun tr hành chính, môi trường, xây dng cơ s h tng).

PV: Tình hình quy hoch đô th ca nhng thành ph ln Vit Nam hin nay vn còn nhiu bt cp và ri rm. Theo anh, chính ph và nhng nhà quy hoch cn phi làm nhng gì đ ci thin tình hình này?

NV Nam Sơn: "Tình hình ln xn ti các đô th ln Vit Nam hin nay có th ví như tình trng giao thông ti nơi giao nhau ca nhiu đi l mà không có đèn đ ln vòng xoay, ai mun chy ra sao thì chy."

"Điu cn làm ngay trước mt là cn xây dng li b máy lãnh đo chiến lược quy hoch kiến trúc vi phương pháp tư duy và chiến thut thc hin các d án cho phù hp hơn vi đà phát trin đô th và vi hướng đi mi theo nn kinh tế th trường. Chng nào mà ta còn thiếu mt cơ cu lãnh đo chiến lược thng nht thì rõ ràng là tình trng ln xn này s còn tiếp tc kéo dài nhiu năm."

PV: Vì thế mà các khu đô th cũng như các khu ph thiếu bn sc riêng?

NV Nam Sơn: "Vn đ nhc nhi nht hin nay tht ra chưa phi là thiếu bn sc mà là vic dn dn đánh mt bn sc hin đang có đ chy theo trào lưu hin đi thiếu bn sc mt cách thiếu cân nhc. Trong đó các ví d cho thy rõ nht là vic đp b mt s công trình kiến trúc Pháp có giá tr cao ti TP.HCM đ xây các nhà cao tng bng bê tông và kính thiếu bn sc, vic Đà Lt ngày càng nóng lên do s gia tăng mt đ xây dng cao không tương xng vi cơ cu không gian xanh ca khu vc, vic cho phép xây dng nhiu công trình cao tng thiếu cân nhc v chiu cao và hình thc phù hp trong khu trung tâm lch s đã và đang dn dn phá v s hài hòa ca không gian lch s ti các thành ph."

"Tôi cho rng song song vi vic quy hoch phát trin cho tương lai, mi đô th, nht là các đô th đang có nhu cu phát trin cao, cn phi xác đnh nhng giá tr lch s và thiên nhiên cn phi được bo v. Trước hết cn phi xác đnh được ngay ranh gii khu vc trung tâm lch s cn bo tn trong quy hoch chung, cùng vi nhng quy đnh riêng v bo tn và phát trin."

PV: Anh có nói rng quy hoch đô th Vit Nam ngược li so vi thế gii, đó là phát trin ni thành trước ri mi phát trin ngoi thành. các đô th trên thế gii mà anh đã đi qua và tìm hiu, anh thy h làm như thế nào?

NV Nam Sơn: "Sau thế chiến th Hai kết thúc năm 1945, ti hu hết các nước trên thế gii đu xy ra s bùng n phát trin đô th tương t như chúng ta sau đi mi cui nhng năm 1980. Đa s các đô th ưu tiên đt trng tâm phát trin khu ngoi ô trước đ phc v nhu cu và làm vic rt ln ca người dân trong thi kỳ đu, ch cho đến khong vài chc năm sau thì mi ưu tiên đt trng tâm phát trin khu trung tâm. Nh vy vic cơ cu li h thng h tng cho khu trung tâm không chu áp lc ln trong sut quá trình ci to và các nhà lãnh đo có thi gian nghiên cu sâu sc và chun b tt hơn khi phát trin khu trung tâm."

"Vic tăng áp lc xây dng chưa cn thiết cho khu trung tâm ca các đô th Vit Nam trong hai thp niên va qua, trong khi các khu vc còn li ca thành ph thì kém phát trin, thiếu cơ s h tng và dch v công cng, đã và đang dn đến các h qu tt yếu như: ách tc giao thông ngày càng trm trng do s cn tr ca các chương trình ci to ln v h tng; vic phá b nhiu công trình lch s đ hin đi hóa khu trung tâm mt cách thiếu cân nhc."

"Tình trng tr nên lc quan hơn khi trong vài năm va qua, vic phát trin vùng ngoi ô trong giai đon đu phát trin ca đô th Vit Nam đ gim áp cho khu trung tâm ti các đô th ln ti Vit Nam cũng bt đu được các nhà lãnh đo trong chính quyn chú tâm ch đo ưu tiên thc hin. Nếu vic m rng thêm nhiu cng đng sng và làm vic mi cho người dân ra ngoi ô thành công sm thì các tình trng ln xn v quy hoch và giao thông ti trung tâm thành ph hin nay s gim đi đáng k trong vài năm ti. Tình trng ln xn hin nay ch là hu qu tm thi ca quá trình cho phép ưu tiên cao tng hóa khu trung tâm trong giai đon phát trin trước đó."

PV: Cùng vi quy hoch đô th, vic bo tn di sn mà lch s đ li cũng là mt vn đ nóng bng ca xã hi. Vì nếu không có kiến thc và chuyên môn thc s, nhng người làm công tác phc dng hiu sai vn đ dn đến vic phc dng không nhng không mang li giá tr mà còn h thp giá tr vn có. Xin anh chia s v điu này?

NV Nam Sơn: "Trong thi gian làm tiến sĩ ti Đi hc Washington, tôi cũng có ly thêm mt chng ch chuyên môn v bo tn quy hoch kiến trúc nên cũng thy rõ là cách đào to và thc hành ca ta hin nay vn còn rt chp vá và tm b. Vic đào to v bo tn quy hoch kiến trúc ti Vit Nam là mt vn đ rt quan trng đ xây dng mt đi ngũ nhân lc chuyên môn cao đ giúp tư vn cho các đơn v và người dân v các gii pháp ci to và bo tn cho phù hp."

"Tôi hy vng s có cơ hi ph giúp mt trường đi hc trong vic cùng nhau xây dng mt chương trình đào to chuyên ngành v bo tn di sn quy hoch kiến trúc ti Vit Nam theo tiêu chun quc tế. Chương trình này có l nên đt ti mt thành ph ln gn mt nơi có nhiu công trình lch s gn đó như Huế, Hà Ni, hoc Đà Nng (Hi An). Đi hc trong nước có nhu cu tư vn v vn đ này có th liên lc trc tiếp vi tôi."

PV: Như vy là vic quy hoch đô thnh hưởng ti vn đ phát trin bn vng Vit Nam?

NV Nam Sơn: "Tháng 5 va qua, tôi được mi thuyết trình v vic phát trin quy hoch kiến trúc Vit Nam ti Hi ngh Kiến trúc Toàn quc Hoa Kỳ, tôi cũng tho lun nhiu vi các chuyên gia quc tế v phát trin bn vng và vic chun b các chiến lược mi v quy hoch kiến trúc trước nguy cơ thay đi khí hu toàn cu."

"Tôi thy là đã có s quan tâm v vn đ phát trin quy hoch bn vng ti Vit Nam nhưng trong thc hin thì vn ch còn mc đ cnh báo chung chung mà thôi. Chính quyn cn xây dng chiến lược phát trin quy hoch bn vng vi nhng mc đích, yêu cu và hng mc công vic c th cũng như cn sâu sc hơn trong quá trình xét duyt và thc hin các d án."

PV: Mt câu hi cui cùng hơi ngoài l mt chút, anh có nói là mong mi được quy t và cùng cng hiến cho đt nước. Anh có th chia s gì vi nhng bn du hc sinh Vit Nam hin đang đi du hc nước ngoài v vn đ này?

NV Nam Sơn: "Mt câu hi mà tôi thường nghe nht t các du hc sinh Vit Nam là "nên li hay v nhà" sau khi tt nghip?"

ược đi nhiu nước trên thế gii, tôi thy người Vit trên toàn thế gii, k c nhng người có chính kiến khác nhau, đu mong mi đóng góp cho quê hương theo mt cách nào đó. Do đó tôi có lòng tin sâu sc v tương lai ca mt nước Vit Nam hùng cường, kết ni cht ch v mi mt vi mt mng lưới cng đng người Vit giàu mnh ti hu hết các nước trên thế gii."

"Tôi tin rng cho dù hay v, người nào cũng có th đóng góp cho quê hương, chng nào mà hai ch Vit Nam còn hin hu trong tim h. Hin nay người ta nói nhiu đến vic thu hút đu tư v nước nhưng đến mt thi đim thun li hơn thì s có thêm chiu hướng thu hút đu tư t trong nước ra cng đng Vit ti nước ngoài. S thành công ca cng đng Vit ti nước ngoài không nhng giúp nâng cao tm nh hưởng quc tế ca Vit Nam, mà còn giúp nâng cao s tôn trng ca các nước trước tim lc và các đóng góp thiết thc ca người bn x gc Vit. Câu hi đúng hơn s không phi là " hay v" mà là "bn đã và đang làm gì đ đóng góp cho đt nước, hoc chun b cho s đóng góp đó có hiu qu hơn trong tương lai?". Do đó, không có vn đ đúng sai cho dù bn chn v ngay sau khi tt nghip, hoc bn li thêm mt vài năm đ ly thêm kinh nghim thc hành trước khi v, hoc bn chn li nước ngoài và đóng góp cho s phát trin ca cng đng Vit ti nước ngoài ngày càng vng mnh hơn."


Đăng Ninh

No comments:

Post a Comment