Tầm nhìn từ trên cao


Nhân dp đu năm mi, phóng viên Báo Đu tư ghé thăm TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn, con trai ca kiến trúc sư ni tiếng Ngô Viết Th, đ nghe nhng tâm s ca mt người "hành ngh" v câu chuyn quy hoch Hà Ni, cũng như các thành ph ln trên c nước.

Đô th hóa là quá trình tt yếu và cũng là mt đng lc mnh đi vi s phát trin kinh tế và xóa đói gim nghèo các nước đang phát trin. Theo ông, quy hoch các đô th ln ca Vit Nam đang đâu?

Gn đây, mt nhà báo nước ngoài đã yêu cu tôi tóm tt v thc trng phát trin các đô th ca Vit Nam. Thc khó đ có được mt li nhn xét ngn gn mà bao quát được hết các khía cnh ca câu hi, và tôi đã tr li nhà báo đó như sau: tình trng quy hoch các đô th ln ca Vit Nam hin còn hn đn, nhưng s hn đn đó tim n rt nhiu cơ hi cho các nhà lãnh đo khi h nhìn ra gc r ca vn đ và chn được nhng phương cách đúng đn nht đ gii quyết vn đ đó.

Ví d, vn đ cơ s h tng kém khu trung tâm các đô th ln hin nay vn có th được xem xét như mt yếu t tài chính giúp thúc đy vic sm phát trin các khu vc mi lân cn, đ khuyến khích dch chuyn dân cư khi các trung tâm đô th hin đã quá đông đúc. Nếu làm được như vy, thì vn đ tc nghn giao thông và áp lc ci to, nâng cp cơ s h tng trung tâm các đô th ln s sm được gii ta. Chúng ta s có thêm nhiu thi gian đ tính toán mt cách k lưỡng khi nghiên cu các vn đ quy hoch, kèm theo các gii pháp thc hin có hiu qu hơn, đ gii quyết toàn b bài toán đô th.

T năm 1996, tôi và nhiu chuyên gia đã thuyết phc các lãnh đo thành ph v vic cn đưa ra quyết đnh chiến lược v vic ưu tiên phát trin các khu vc ngoi ô trước, sau đó mi ưu tiên phát trin các khu trung tâm, đ tránh áp lc đè nng lên các h thng cơ s h tng hin có. Nhưng t nhiu năm nay, các thành ph ta vn đang làm theo cách ngược li, bi vì (có l) các v lãnh đo cho rng, nếu không cho phép xây nhà cao tng trong các khu đt trung tâm có giá tr lch s, thì nhà đu tư s b đi mt.

T năm 2009, các v lãnh đo quc gia cui cùng cũng đã đưa ra quc sách đi vi vic phát trin các thành ph ln ca Vit Nam, trong đó có nhn mnh vic tp trung ưu tiên phát trin các vùng ngoi ô trong thp k ti. Phát trin các khu vc trung tâm vn được cho phép, nhưng s được xem xét k lưỡng hơn trước đây, đc bit vi các khu vc có giá tr văn hóa và lch s. Các vùng ngoi ô cũng s được ưu tiên hơn v tài chính và th chế trong quá trình phát trin sp ti.

Qua đó cho thy mt điu là, vi mt chính sách rõ ràng và phù hp, đem li li ích tương ng cho c nhà đu tư ln người dân, thì các nhà đu tư s vui v tuân theo, khi h hiu rng, h vn có th va thu được hưởng li, va đóng góp tích cc cho s phát trin bn vng ca cng đng.

Tôi rt kỳ vng trong thi gian ti, các lãnh đo ca Vit Nam s tiếp tc tham kho nhng li khuyên ca các chuyên gia đi vi nhng vn đ chiến lược Vit Nam, bi vì đng sau nhng gì được gi là nguy cơ và hn chế, luôn tn ti nhng cơ hi. Nếu tư duy và ý thc được như vy, chúng ta s hoàn toàn có th ch đng xoay chuyn được tình thế.


Là người đã tng tham gia thiết kế - quy hoch và ci to không ít các khu đô th châu Á, theo ông, nên làm thế nào đ va gi được mt khu ph, va chnh trang li cho phù hp vi dáng vóc thi đi. Và liu có mt trt t nào đ gn kết các khu ph cũ vi các công trình phát trin mi ca c mt thành ph hay không?

Tôi cho rng, đ có th hài hòa được gia mi và cũ, cn s chuyên nghip cao và cam kết bn cht gia cp qun lý và nhng người làm quy hoch thiết kế. Mt đô th có bn sc phi va cho phép người ta nhn ra các tng lp công trình lch s ca tng thi kỳ trước đó, va gây được cm nhn s đa dng đó trong mt th thng nht. Các công trình hin đi (có th coi như tng lp kiến trúc và văn hóa được xây dng mi nht) giúp tôn vinh, thay vì tìm cách xóa b hoàn toàn giá tr lch s ca các công trình có giá tr được xây dng trước kia.

Vi mc tiêu chiến lược đó, chúng ta không ch bo tn, gìn gi các công trình lch s, mà c nhng không gian bao quanh các công trình lch s đó. Các công trình xây dng mi trong khu trung tâm lch s cn phi được thiết kế sao cho hòa hp vi c không gian lch s và cnh quan chung. Còn các công trình xây dng mi trong các khu vc hoàn toàn mi thì cn được xây dng trên nhng quy chun hướng dn v thiết kế xây dng, nhm to ra nhng khuôn mu v cht lượng sng đô th tt nht. Vic b trí các không gian xanh thoáng rng hay đi l xanh dành cho người đi b có th được xem như mt gii pháp hiu qu đ to s kết ni hoàn ho gia các khu ph c và các khu dân cư mi xây dng.


Theo hình dung ca anh, “bn v” nào s phù hp cho Hà Ni năm 2010? Và đ làm được như vy, cn có nhng ngun lc nào cùng tham gia?

T ngàn năm nay, Hà Ni là th đô và là trung tâm văn hóa, kinh tế, chính tr; được coi là mt di sn ca Vit Nam và thế gii. S không bao gi có mt bn v hoàn ho v Hà Ni vì Thành ph luôn biến đng và thay đi quá nhanh, ging như mt đô th “ci lão hoàn đng”. Tuy nhiên, tôi cho rng, chúng ta có th tiếp cn tt nht đến “cái bn v hoàn ho không bao gi có đó” thông qua các chiến lược phát trin ti ưu nht hin nay cho vùng Th đô Hà Ni.

Chiến lược phát trin khu vc Th đô Hà Ni phi to ra được mt cu trúc bn vng cho vic phát trin c ngn hn và dài hn ca c khu vc. Trong đó bao gm 5 thành phn quan trng.

Th nht, khu trung tâm lch s ca thành ph, vi bn sc được bo v nghiêm ngt trước s xâm lăng ca các công trình mi theo phong cách không phù hp vi toàn cc.

Th hai, khu trung tâm m rng mi và hin đi, phi nm trong bán kính đi b kết ni vi khu trung tâm lch s (ví d như khu vc cnh H Tây), và đm bo được nhu cu ngày càng gia tăng v cơ s h tng và din tích mt bng cn thiết cho các b và các cơ quan chc năng gi trng trách điu hành mt quc gia không ngng phát trin như Vit Nam.

Th ba, mt lot thành ph v tinh được phát trin theo mt chiến lược xuyên sut ca c khu vc Th đô Hà Ni (chúng ta hin có mt Hà Ni rt rng vi quá nhiu qun, nhưng theo kinh nghim cá nhân ca tôi, thì sm hay mun, các v lãnh đo ca Hà Ni s đưa ra mt h thng qun lý hiu qu hơn, trong đó Hà Ni nên được coi là đô th ln nht cùng vi các đô th v tinh nh hơn nm trong s qun lý chiến lược ca các nhà lãnh đo vùng đô th Th đô Hà Ni).

Th tư, mt mng lưới giao thông đi li hiu qu hơn, đc bit là h thng đường cao tc và giao thông công cng, đ có th kết ni tt nht các trung tâm ca Hà Ni vi các thành ph v tinh.

Th năm,  mt h thng vành đai xanh, va giúp tách ri các khu đô th và khu ngoi ô ca vùng đô th Th đô Hà Ni, va giúp cho người dân có th tiếp cn không gian xanh trong khong cách đi b, cho dù h bt c nơi đâu trong Thành ph.


Qua thi gian sng và làm vic ti Vit Nam, ông có lc quan v tương lai ca Vit Nam, dù hin ti còn nhiu khó khăn?

Tôi tin rng, cho dù thế nào đi na, Hà Ni và các đô th ca Vit Nam s ngày càng thay đi theo chiu hướng tt đp hơn. Tuy nhiên, nếu các v lãnh đo la chn được nhng chiến lược phát trin tt hơn cho các đô th, thì quá trình này s tr nên hiu qu và mau chóng hơn rt nhiu.

S lc quan này được gia tăng khi mi đây tôi nghe được nhng ch đo trc tiếp ca Th tướng Nguyn Tn Dũng v vic phi dng phá d các bit th c trong các khu trung tâm đ xây dng các tòa nhà cao c, cũng như v vic phi xem xét các yếu t tác đng ca biến đi khí hu khi lp quy hoch tng th cho Hà Ni và các thành ph trng đim ca Vit Nam.

Đó là mt du hiu kh quan cho thy, các nhà lãnh đo cp cao nht ca Vit Nam ngày nay không ch quan tâm chung chung ti vic phát trin các đô th, mà bt đu trc tiếp ch đo. Tôi tin rng, khi nhng ch đo chiến lược trc tiếp t các cp lãnh đo cao nht như vy được tiếp tc tiến hành trong thi gian ti, thì s to nn móng vng chc cho s phát trin bn vng hơn ca Hà Ni – đô th quan trng nht ca c nước và thúc đy vic hình thành nhng chính sách phát trin quc gia phù hp hơn cho các đô th trên c nước.



Thúy Ngà

No comments:

Post a Comment