Dừng hình đương đại


Vi đà phát trin đô th ti Vit Nam trong vài thp niên gn đây, nhu cu phát trin ngh thut nhiếp nh kiến trúc tr nên cp thiết hơn bao gi hết vì nó là mt phương tin truyn đt trc quan rt hiu qu, không ch trong vic tôn vinh hoc phê phán các tác phm quy hoch kiến trúc, mà còn giúp nâng cao trình đ m thut cho người dân. Mt khác, nhng tác phm nhiếp nh cũng là công c đ qung bá hình nh ca Vit Nam, kiến trúc Vit Nam.

Thành ph tôi - Trn Kim Thng

Ti Vit Nam, đa s nhng tp nh kiến trúc đã xut bn thiên v tính tư liu hơn là tính ngh thut. Chúng ta có rt ít tác phm nhiếp nh kiến trúc có tính chuyên nghip và giá tr ngh thut cao, và hu như chưa có ai có th được xem là ngh sĩ nhiếp nh kiến trúc thc th.

Da trên kinh nghim là thành viên Ban giám kho ca mt vài cuc thi nhiếp nh toàn quc, người viết xin gii thiu nhng nguyên tc sáng tác giúp to nên s khác bit ca nhiếp nh kiến trúc so vi nhng th loi nhiếp nh khác.

Trong đó, bn tiêu chí chính được đt ra trong vic đánh giá các tác phm ca cuc thi gm: tính đc đáo, tính ngh thut, k thut chp nh, triết lý và bn sc kiến trúc Vit th hin trong tác phm.

Không gian "bn chiu"

Trước hết, mt bc nh kiến trúc phi th hin được không gian bn chiu, bao gm: chiu rng, chiu dài, chiu sâu và chiu “thi gian” ca công trình, cho dù là chp ngoi tht, ni tht, hay chi tiết kiến trúc. Vic x lý khéo léo đim nhìn, góc chp, phi cnh, b cc, ánh sáng, tin cnh và hu cnh là nhng yếu t giúp th hin không gian ba chiu.

Nhiếp nh kiến trúc nên theo xu hướng t thc không gian kiến trúc. Nhng th thut làm biến dng không gian đó qua ng kính, nếu có phi nm trong gii hn chp nhn được và phi to được cm nhn rõ rt v ý đ ca tác gi.

Chiu "thi gian" ca công trình có ý nghĩa phc tp hơn, có th đó là nhng chi tiết giúp nhn biết "tui" ca công trình, hoc là thi đim đc bit mà ánh sáng t nhiên đem li mt hiu ng ngh thut chiếu sáng đc đáo.

Đ nm bt được chiu "thi gian" này, đôi khi ngh sĩ nhiếp nh phi rt kiên nhn đ ch đi và nm bt giây phút "vàng" cho bc nh. Vic th hin nhng thi đim đc bit khi con người s dng không gian quy hoch kiến trúc mt cách khéo léo cũng giúp th hin tương quan t l và công năng s dng trong không gian bn chiu.


Bn sc kiến trúc đương đi Vit Nam

Tráng l - Nguyn Vinh Hin

Đ th hin được triết lý và bn sc kiến trúc Vit trong tác phm, ngh sĩ nhiếp nh cn b thêm công sc tìm hiu đ cm thm tt v kiến trúc mình s chp. Trước hết, mi công trình ti Vit Nam đu có s khác bit v phong cách kiến trúc đương đi trong tng thi kỳ, t đu thế k XX đến nay.

Ví d, phong cách Kiến trúc Đông Dương thiên v vic cách tân hóa các chi tiết kiến trúc c vi k thut và vt liu mi (Bo tàng Lch s TP.HCM và Đi hc Đông Dương Hà Ni); phong cách Kiến trúc hin đi thế k XX li s dng kiến trúc truyn thng ch như là cht xúc tác đ gi cm hng cho cách th hin hoàn toàn mi trong vic s dng vt liu và gii pháp thi công kim thi (Dinh Đc lp, Thư vin Quc gia); phong cách kiến trúc hu hin đi theo hướng toàn cu hóa, thiên v k thut xây dng hin đi và vt liu mi nhưng có phn ít gn lin vi bn sc đa phương (tòa nhà Keangnam, cao c Bitexco); và phong cách kiến trúc vi vt liu đa phương có thông thoáng ánh sáng t nhiên, s dng ch yếu cht liu và k thut thi công truyn thng nhưng vi cách b cc và th hin mi (Café Gió và Nước)...

Cu Phú M - Huỳnh Quc Dũng


Các nhà kiến trúc Vit Nam hin đang không ngng tìm tòi nhng gii pháp kiến trúc mi giúp xây dng bn sc Vit: hin đi, bn vng, vi các khai phá mi trên nn tng các giá tr truyn thng và nếp sng và làm vic ca người Vit Nam trong thế k toàn cu hóa.

Khi chp tng th kiến trúc thì cn tìm hiu nhng khu vc kiến trúc đc trưng cho các thi kỳ phát trin và nhng tng lp kiến trúc mi, cũ ca tng khu vc. Ví d, khu trung tâm lch s ca TP.HCM (qun 1 và mt phn qun 3), khu trung tâm người Hoa (Ch Ln), và các kiến trúc hin đi xây chen trong bi cnh không gian lch s gn đây (Diamond Plaza, Kumho Plaza, khách sn Caravelle).

Người chp nên tìm kiếm thông tin v công trình, nghe đánh giá ca các chuyên gia trong và ngoài nước, đc các tác phm lý lun phê bình v nó t góc đ đa chiu đ có mt s thông tin cn thiết v giá tr kiến trúc ca công trình.

Tt c nhng d liu này đu rt quan trng và h tr rt nhiu cho người ngh sĩ sáng tác. Bi dù có đng ý hay không thì nó vn là nhng gi ý tt cho ngun cm hng xut hin, giúp cho nhà nhiếp nh chn mt thái đ, mt cách nhìn trong ng kính ca mình, có th s là tôn vinh, phê phán, mơ mng, n tượng, hoc khám phá.

Nh đó, tác phm s cha đng nhng thông đip, nhng triết lý hay th hin được bn sc kiến trúc Vit Nam mt cách rõ ràng nht.


Con đường dn đến tuyt tác nhiếp nh kiến trúc Vit Nam

Song song - Nguyn Thế Dương

Phát trin ngh thut nhiếp nh kiến trúc và phát trin ngh thut quy hoch và kiến trúc ca Vit Nam có tính tương h. Mt mt, nhiếp nh kiến trúc giúp cho nhng người dng to và s dng không gian quy hoch kiến trúc nhn ra nhng cái đp và chưa đp ca không gian mình đang sng đ rút kinh nghim trong quá trình phát trin xây dng đô th.

Mt khác, vic phát trin ngh thut quy hoch và kiến trúc ca Vit Nam giúp to nên nhng không gian sng đp và thân thin vi môi trường, làm nn tng cho vic to nên nhng tác phm nhiếp nh đc sc.

Chúng ta chưa khai phá hết tim năng phát trin ca lĩnh vc nhiếp nh kiến trúc ti Vit Nam, vì vn còn rt nhiu kinh nghim v ngh thut và k thut ca lĩnh vc nhiếp nh kiến trúc trên thế gii chưa được áp dng, và vn còn rt nhiu công trình đp ca đt nước chưa được tôn vinh.

Nhưng chúng ta hoàn toàn có th t tin vào tim năng đang được khơi m ca mt đi ngũ nhng nhà nhiếp nh kiến trúc chuyên nghip Vit Nam có tm c trên thế gii trong mt ngày không xa, vi nhng tác phm đt đến tm tuyt tác như các tác phm đ đi ca các nhiếp nh gia ni tiếng trên thế gii như Ezra Stoller và Julius Shulman. Qua đó tôn vinh được v đp ca Vit Nam, ca kiến trúc Vit Nam.



TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn

No comments:

Post a Comment